Halo! Tu cyberbezpieczny Senior | Poradnik & Cyberwtorki od VIDA

Nikolina Błasiak

Najważniejsze fakty w pigułce:

O co chodzi? Kampania „#Halo! Tu cyberbezpieczny Senior” to ogólnopolska akcja edukacyjna chroniąca osoby starsze przed oszustwami telefonicznymi i internetowymi.
Kto za tym stoi? NASK-PIB, Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC) oraz Warszawski Instytut Bankowości (WIB).
Skala problemu: Ponad 141 mln zł strat i ponad 3,5 tys. oszukanych seniorów w jednym roku (metody „na wnuczka”, „na policjanta”, spoofing oraz phishing).
Złota zasada: Bank ani Policja NIGDY nie proszą o przelew pieniędzy, kody PIN czy podanie haseł. Odbierasz podejrzany telefon? Rozłącz się i zadzwoń sam pod znany numer!
Edukacja od VIDA: Zespół VIDA z Katowic wspiera akcję i prowadzi bezpłatny cykl wideo „Cyberwtorki” (playlista z poradami wideo znajduje się w dalszej części artykułu).

Telefony komórkowe, bankowość internetowa i komunikatory to wspaniałe ułatwienia codziennego życia. Pozwalają na błyskawiczny kontakt z bliskimi, szybkie opłacenie rachunków bez stania w kolejkach czy robienie wygodnych zakupów z domu. Niestety, dynamiczny rozwój technologii wykorzystują również przestępcy. Z myślą o ochronie i edukacji najstarszych użytkowników sieci ruszyła ogólnopolska akcja „#Halo! Tu cyberbezpieczny Senior”.

Zapewnienie bezpieczeństwa cyfrowego osobom starszym to cel, który przyświeca również naszemu zespołowi. Jako VIDA – firma z Katowic specjalizująca się w cyberbezpieczeństwie i edukacji technologicznej – z dumą dołączamy do nagłaśniania tej inicjatywy. Dowiedz się, na czym polega ta kampania, jak skutecznie chronić siebie oraz swoich bliskich i gdzie szukać bezpłatnych materiałów wideo.

O co chodzi w inicjatywie „#Halo! Tu cyberbezpieczny Senior”?

Kampania „#Halo! Tu cyberbezpieczny Senior” to ogólnopolski projekt edukacyjno-informacyjny stworzony przez kluczowe państwowe i branżowe instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo cyfrowe:

NASK-PIB (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy),
CBZC (Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości),
WIB (Warszawski Instytut Bankowości).

Skala problemu w Polsce – dlaczego ta akcja jest potrzebna?

Inicjatywa powstała w odpowiedzi na zatrwożenie wywołane statystykami przestępczości cyfrowej. Z danych Krajowego Systemu Informacyjnego Policji wynika, że tylko w jednym roku straty finansowe wynikające z oszustw telefonicznych przekroczyły 141 milionów złotych. Osoby powyżej 65. roku życia stanowią szczególnie wrażliwą grupę – aż 3,5 tysiąca seniorów padło ofiarą bezwzględnych manipulacji, tracąc nierzadko oszczędności całego życia.

W ramach akcji organizowane są bezpłatne webinary, spotkania i warsztaty. Przygotowano także przystępne infografiki i ulotki do pobrania, które uświadamiają, jak działają współcześni oszuści.

3 złote zasady bezpieczeństwa: Jak nie dać się oszukać?

Przestępcy rzadko atakują sam system komputerowy – znacznie częściej atakują ludzkie emocje: strach, pośpiech, chęć pomocy bliskim oraz zaufanie do instytucji. Oto practical porady przygotowane przez ekspertów, napisane prostym i zrozumiałym językiem:

1. Uważaj na metodę „na wnuczka” i „na policjanta”

Oszust dzwoni podając się za członka rodziny (syna, wnuczka) albo funkcjonariusza policji czy lekarza. Twierdzi, że doszło do tragicznego wypadku i potrzebne są natychmiastowe pieniądze na kaucję lub ratowanie życia.

Jak reagować?

Zachowaj spokój i nie ulegaj presji czasu. Rozłącz się! Następnie sama/sam zadzwoń do wnuka lub dzieci na numer, który masz od dawna zapisany w swoim telefonie. Prawdziwa policja nigdy nie prosi o przekazanie pieniędzy ani o udział w "tajnej akcji".

2. Podszywanie się pod bank lub urząd (Spoofing)

Spoofing to techniczna sztuczka, dzięki której na Twoim ekranie telefonu wyświetla się napis np. „Mój Bank”, „Infolinia Bankowa” lub „Policja”, choć w rzeczywistości dzwoni przestępca. Dzwoniący przekonuje, że Twoje oszczędności są zagrożone i musisz przelać je na tzw. „konto techniczne” lub podać dane logowania.

Jak reagować?

Pamiętaj: pracownik banku nigdy nie poprosi Cię o podanie hasła do bankowości, kodu PIN ani o przelew na inne konto. Jeśli słyszysz takie żądanie – rozłącz się. Zadzwoń samodzielnie na infolinię banku (numer znajdziesz na odwrocie swojej karty płatniczej), by upewnić się, że wszystko jest w porządku.

3. Podejrzane wiadomości SMS z linkami (Phishing)

Phishing można porównać do „złowienia” nieuwagi użytkownika. Otrzymujesz SMS-a z informacją typu: „Twoja paczka wymaga dopłaty 1,50 zł, kliknij w link” albo „Prosimy o uregulowanie zaległości za prąd, inaczej nastąpi wyłączenie”. W wiadomości zawsze znajduje się link.

Jak reagować?

Nigdy nie klikaj w linki przysyłane w wiadomościach SMS od nieznanych nadawców! Link prowadzi do fałszywej strony banku, która ma na celu wyłudzenie Twoich danych do logowania. Dostawcy prądu ani firmy kurierskie nie przesyłają odnośników do szybkich płatności w taki sposób.

VIDA wspiera Seniorów: Oglądaj cykl Cyberwtorki

W VIDA uważamy, że powszechna edukacja to najbardziej skuteczna tarcza przed cyberprzestępczością. Zapewnienie bezpieczeństwa osobom starszym to zadanie dla całego społeczeństwa – zarówno dla instytucji państwowych, jak i lokalnych firm technologicznych.

Dbając o społeczność na Śląsku i w całej Polsce, stworzyliśmy autorski, całkowicie bezpłatny cykl edukacyjny wideo – „Cyberwtorki”.

W naszych krótkich, przystępnych filmach specjaliści VIDA tłumaczą trudne pojęcia techniczne na prosty język, pokazują konkretne przykłady oszustw oraz krok po kroku instrukcje, jak bezpiecznie korzystać z komputera, smartfona i bankowości mobilnej.