W erze cyfrowej transformacji i pracy hybrydowej zespoły produkcyjne szukają narzędzi, które ułatwiają codzienne zadania. Często jednak bez wiedzy działu IT wdrażają własne aplikacje, komunikatory czy systemy AI. Zjawisko to, znane jako Shadow IT, z jednej strony podnosi wygodę pracy, z drugiej – uchyla furtkę dla groźnych incydentów bezpieczeństwa i wycieków danych. Sprawdź, dlaczego to problem i jak skutecznie mu przeciwdziałać.
Spis treści:
Co to jest Shadow IT? Skąd bierze się niewidzialne IT w firmie
Shadow IT to zagrożenie bezpieczeństwa będące skutkiem niewłaściwej praktyki wśród pracowników, takiej jak nieautoryzowane wykorzystanie narzędzi niezatwierdzonych przez dział IT.
Związane jest z tym korzystanie, pobieranie oprogramowania online oraz nawet zamawianie usług informatycznych związanych z ominięciem reguł.
Przekłada się to na spotęgowanie obecności w firmie „Shadow IT”, czyli każdego urządzenia fizycznego lub oprogramowania, które jest wykorzystywane bez kontroli, nadzoru bądź wiedzy działu IT.
W ten sposób nieświadomie przyczyniają się oni (pracownicy) do tworzenia zagrożeń dla bezpieczeństwa firmowej sieci i infrastruktury.
Należy jednak pamiętać, że najczęściej nie wynika to ze złej woli, tylko z chęci zwiększenia produktywności zespołu przez skłaning się ku narzędziom będącym w ich przypadku prostszymi w obsłudze, bardziej intuicyjnymi lub już wstępnie przez nich skonfigurowanymi.
W cyberbezpieczeństwie wiele organizacji nie jest wybieranych indywidualnie przez napastnika. Jest po prostu kolejnym numerem na liście. Boty i grupy przestępcze działają masowo: skanują dostępne usługi, wysyłają kampanie phishingowe i próbują wykorzystać każdą łatwo dostępną lukę.
Jeśli zabezpieczenia pozostawiają uchylone drzwi, prędzej czy później ktoś je sprawdzi. Wielkość firmy nie jest tu skuteczną ochroną.
Należy jednak pamiętać, że najczęściej nie wynika to ze złej woli, tylko z chęci zwiększenia produktywności zespołu przez skłaning się ku narzędziom będącym w ich przypadku prostszymi w obsłudze, bardziej intuicyjnymi lub już wstępnie przez nich skonfigurowanymi.
Przykłady nieautoryzowanych narzędzi oraz zagrożenia Shadow AI
Obecnie największym wyzwaniem są nieautoryzowane aplikacje oraz narzędzia AI (Shadow AI), które same w sobie znacznie zwiększają ryzyko powstania wycieku danych.
Poza tym stosowanie aplikacji zapewniających większą dowolność w kwestii dostosowywania zasad bezpieczeństwa lub prywatności wystawia organizację na ryzyko powstania luk w zabezpieczeniach.
Wynika to z możliwości, że do infrastruktury dołączy element, którego polityka jest niezweryfikowana przez osoby do tego wykwalifikowane.
Zobacz, jak działa kontrola wykorzystania AI w firmie z CrowdStrike AIDR (AI Detection and Response)
Jednak zaliczają się również do tej grupy wszelkiego rodzaju aplikacje służące bezpośrednio do przechowywania danych w chmurze, narzędzia do zarządzania notatkami, klienty poczty wykorzystywane przez konta osobiste podczas pracy w sieci firmowej.
Jak zabezpieczyć organizację? Technologie XDR, CASB i świadomość zespołu
Shadow IT, z uwagi na swoją różnorodność zarówno w kwestii urządzeń, programów jak i działań z nim powiązanych, jest niezwykle trudne w identyfikacji.
Zarówno zbyt łagodne podejście do tej kwestii jak i zbyt gwałtowne może powodować wiele strat. Jeśli polityka pozwoli na zbyt wielką dowolność wtedy tworzy ryzyko wycieku lub włamania. Jednak wprowadzenie reguł sieciowych, które „zero-jedynkowo” blokują dostęp do wszystkiego nad czym dział IT nie ma idealnej kontroli prowadzi do pogorszenia komfortu pracy, spadku wydajności oraz może być kolejnym powodem, dla którego pracownicy będą szukali obejścia tych zasad.
Najlepszą praktyką w tej kwestii jest wykorzystanie oprogramowania typu XDR, by uniemożliwić dostęp do źródeł zagrożenia wobec których mamy większą pewność, jednocześnie przy tym monitorując ruch sieciowy w poszukiwaniu wystąpienia zagrożeń.
Oprócz tego na rynku są dostępne również rozszerzenia NextGen Firewalls takie jak CASB (Cloud Access Security Broker) mające na celu szyfrowanie danych na etapie połączenia przedsiębiorstwo – chmura, by dane były nieczytelne dla kogokolwiek z zewnątrz.
Dzięki temu pracownicy wciąż mają pewną swobodę przy minimalizacji ryzyka. Oprócz stosowania rozwiązań czysto technicznych, wciąż niezwykle ważne jest przeprowadzanie kursów i webinarów dla pracowników, by uświadomić ich o występującym ryzyku jak i pokazać praktyki jak tego zagrożenia unikać z zachowaniem komfortu pracy.
Skala problemu w cyfrach - co mówią najnowsze raporty bezpieczeństwa?
Źródło danych: Raport Mimecast’s State of Human Risk
FAQ
Co to jest Shadow IT?
Shadow IT to korzystanie przez pracowników z oprogramowania, urządzeń lub usług chmurowych bez wiedzy, zgody i kontroli ze strony firmowego działu IT.
Czym jest Shadow AI i dlaczego stanowi zagrożenie?
Shadow AI to nieautoryzowane używanie zewnętrznych narzędzi sztucznej inteligencji. Nieznana polityka prywatności tych narzędzi stwarza wysokie ryzyko niekontrolowanego wycieku danych firmowych.
Jakie narzędzia IT pomagają chronić firmę przed Shadow IT?
Najlepsze efekty przynosi wdrażanie rozwiązań XDR do monitorowania ruchu i wykrywania zagrożeń oraz zaporowych modułów CASB (Cloud Access Security Broker), które szyfrują dane na linii organizacja – chmura.
Dlaczego „zero-jedynkowe” blokowanie narzędzi przez dział IT nie jest zalecane?
Całkowite i gwałtowne blokowanie dostępu obniża komfort oraz wydajność pracy zespołu i zmusza pracowników do szukania jeszcze bardziej ukrytych sposobów na omijanie reguł sieciowych.
